نظرسنجي تلفني از مردم درباره محله‌ها

دسته بندي : علوم انسانی » برنامه ریزی شهری
رفتارها- يكي از ابعاد محله گرايي احساس تعلق افراد به يك محله و ارزيابي ايشان از اين مفهوم است. مرکز مطالعات وتحقیقات روزنامه همشهری تحقيقي را در اين زمينه انجام داده است.
پيشگفتار
پیدایش محله های نوساز وتازه شکل گرفته بخشي از فرایند شتابناك توسعه در بیشتر شهر هاست. اين فرآيند در ایران خارج از ضابطه واصول شهرسازی شكل گرفت و شرایط را به گونه ای تغییر داد که منجر به حذف محله های اصیل و قدیمی، به خصوص در شهر تهران، شد.
در شهرهای سنتی، کوچه ومحله به عنوان اولین رکن شهر به حساب مي‌آيد. هر محله، سنتا، دارای تاریخچه، سابقه و معروف به نامی است که برگرفته از موقعیت منطقه‌اي آن، موقعیت صنفی محله، یا موقعیت و معروفیت افراد آن محله بوده است،( همان طور که از اسامی محله های تهران قدیم برمی آید محله طیب، محله گود، محله بازار،محله بارفروش هاو ....) این محلات هر کدام دارای قوانین نانوشته ای بودند که حافظ و مبلغ آن بزرگترهای محل بودند وتخطی ازآنها مساوی با انزواي خاطي يا اخراج وي از محله بود؛ حتی جاهلان وافرادی که شاید به نحوی جزو اشرار به حساب مي آمدند در حریم محله خود حرمت ناموس وهمسایگان و آن قوانين نانوشته را حفظ مي كردند و مطیع قوانین محله شان بودند.
اهالي محل يا اصطلاحا "بچه محل ها" تحت تاثير نظام هاي حمايتي و نظارتي فوق الذكر (همان قوانين نانوشته) هويت فرهنگی واحدي مي‌يافتند، به محله خود احساس تعلق مي كردند، در فرآيندهاي ارتباطات محلي ارزش هاي خاصي را دروني مي كردند، و به شيوه هاي سنتي در فعاليت هاي محلي مشاركت مي كردند.
گذشته از اين، میان شناخت تعاملی بسیار قوی در بين افراد ساکن در یک محله برقرار باعث مي شد تا بسياري از مشکلات جمعي محل و مسائل فردي اهالی در محل، حل شود و اختلافات توسط معتمدان و ریش سفید محل فیصله یابد،
در هر مراسمی قبل از هر كس ديگر ساکنان محله دعوت می شدند. ورود و سكونت افراد جدید در محل مبتني بر و دست كم متاثر از تفاهم عمومي و صلاحدید ریش سفیدان محل بود. هر محله دارای حدود و مرزی بود و افراد درحین گذر از محله کاملا زیر نظر بودند.
خروج ساکنان محل از محله به مثابه خارج شدن از موطن شان بود و با رفتن از آن جا هرگز روابط شان با هم قطع نمی شد. اغلب ساکنان محلات بیشتر از دو نسل را در آن جا گذرانده بودند و در نهایت محله برای هر فرد به غیر اززادگاه، هویت ش بود که نسبت به آن تعلق خاطر عمیقی داشت.
در این باب به غیر از سفارش بزرگان دین که به حفظ حرمت همسایگان تاکید کرده اند: " الجار ثم الدار